İDARİ, COĞRAFİ ve TARİHİ DURUMU

Mardin ili Midyat ilçesine bağlı Yolbaşı beldesi 1994 Mahalli seçimleri ile birlikte belediye olma statüsüne kavuşmuştur. Halihazır mevcut 12 Kadrosu olup 8 kadrosu dolu olup 4 &8216;ü boş durumda mevsimlik iş durumuna göre de işçi çalıştırılarak hizmet verilmektedir. Belde olmadan önceki 1990 Yılı nufüs sayımlarında 3720 kişi iken 1997 yılı nüfus sayımı ile 5400 nüfusa ulaşmış olup 2000 yılı nüfus sayımı ile 10200 çıkmasına rağmen nüfus sayımı yetkililerince 1997 yılı nüfusu baz alınmış olup bu oran gerçek nüfusun altındadır. Beldemiz 4 mahalleden müteşekkil olup toplam 940 haneli olup Mardin il merkezine 74 KM uzaklıkta Midyat ilçe merkezine 4 KM uzaklıkta bulunmaktadır. Yolbaşı beldemiz Midyat ilçe merkezinden güneye doğru bulunan Estel merkezinden geçip güneye ayrılan 4 Km.lik asfalt bir yol ile ulaşım sağlanmaktadır.Beldeye her mevsimde ulaşım rahatlığı vardır. Beldemize en yakın ulaşım istasyonu demir yolları olarak Nusaybin 55 KM. hava yolları olarak ise Mardin Hava Limanı 83 KM. uzaklıktadır. Yolbaşı beldemiz yakın civarlarında herhangi bir bitki örtüsü bulunmamaktadır. Beldemiz taşlık ve sert kayalık olması sonucu kuru tarım alanları ile çevrilidir. Bu alanlarda yetişen bitkisel tarım örtüsü 20 ile 30 Cm. geçmemektedir.

Mardin yöresinde ilk yerleşim M.Ö. 3000 yıllarında hürriler tarafından başlamış olduğu Mardin'in 1084 Büyük Selçuklu Devleti ve 1108'de Artukların egemenliği altında kalmıştır. 1508 yılında Şah İsmailin eline geçen Mardin, 1517 yılında Osmanlıya ait olan topraklara dahil edilmiştir. Mardin'in yerleşmesi 1534 yılında Sancak durumuna getirilerek Diyarbakır eyaletine bağlanmış olduğu bilinmektedir. Yolbaşı beldemizin bu gelişmeler çevresinde tarihsel olarak beldenin 567 yıllık tarihi geçmişi olduğu bilinmektedir. Eski adı Kefirallep  ( Eskiden süryanilerin yerleşim yeri olarak bilinmektedir.)

Yolbaşı beldemizin toprak yapısı kalkerli olması , yerüstü sulama kaynaklarının olmaması ayrıca sulama için yer altında bulunan 250 Metre derinlikteki su seviyesinin sulama için ekonomik olmaması ve bitkisel toprak örtüsünün 20-30 Cm. olması tarımsal faaliyetleri aşırı derecede etkilemektedir. Halkın tarım faaliyeti çok sınırlı tutulmaktadır. Halkın bir çoğu hayvancılıkla, tarımla , bağcılıkla ve bir kısmı arıcılıkla olmak üzere geri kalan kısmının da yaz aylarında işçi olarak Ege  bölgesinde ve son zamanlarda ise  Karadeniz bölgesine çalışmaya gitmektedirler. Tarım alanında arpa ,buğday , mercimek ve nohut yetiştirilmekte ve bunun yanında kavun , karpuz ve üzüm gibi yer yer bulunulmakta olup sınırlı tarımsal üretimin yanı sıra hayvancılık ağırlıklı olmak üzere geçim kaynakları arasında yer almaktadır. Tahmini olarak Yolbaşı beldemizde 6550  adet büyük baş ve 8000 civarında küçük baş hayvan bulunulduğu düşünülmektedir. Beldenin yakın civarında içme suyunu karşılayabilecek herhangi bir gölet bulunmamaktadır.  

Belde de üç farklı yerleşim bölgesinde olup 1 Adet İlköğretim okulu bulunmaktadır. Bundan ötürü eğitim, çok sınırlı ve kısıtlı imkanlarla gerçekleşmektedir. En yakın zamanda beldemize bir adet lise ile bir adet ilköğretim okuluna ihtiyaç duyulmaktadır.

Beldemiz bir adet sağlık ocağı binası ve lojmanı mevcut olmasına rağmen ne yazık ki yapılan tüm müracaat ve talepler olumsuz bir şekilde devam etmiş olup belde halkı sağlığı için acilen sağlık personeline ihtiyaç duyulmaktadır. Beldemizde dört adet cami bulunmaktadır.

Mevcut yolların ilçe merkezinden beldeye kadar olan 4 km. lik kısmı yıpranmış asfalt kaplama olup belde içerisinde bulunan yolların yaklaşık % 25 beton kaplama olup diğer yollar ise staplizedir. Beldeye bağlı herhangi bir mezra veya köy bulunmamakta olup sadece beldeye 2 Km. uzaklıkta olan Sarıköy Telefon hizmetleri beldemiz santralinden sağlanmaktadır.

ALT YAPI TESİSLERİ DURUMU

       Yolbaşında belde olmadan önce teknik anlamda kanalizasyon şebekesi bulunmamakta idi. Yerleşim birimlerinin büyük bir kitlesi fosseptik çukurları ile atık su problemleri çözülmekteydi. Ancak bu yerleşim birimi belde olduktan sonra genel anlamda % 60 &8216;lık bir kanalizasyon yapılmış olup bunun tamamı maliyeti belediyemiz bütçesinden karşılanmış olup beldede aciliyet ve sağlık açısından önem arz eden büyük bir bölümü kanalizasyon bitirilmiş olup Sarıköy Mevkiine doğru 1500 Metre uzaklıktaki dereye kanalizasyon boruları ile taşınmış olup hizmete sunulmuştur.

ENERJİ TESİSLERİ DURUMU

Yolbaşı beldemizin elektrik  enerji tesisleri Midyat merkeze bağlı Budaklı istikametine doğru 7 adet köyün bağlı bulunduğu ağaç direkler üzerinden Tedaş tarafından sağlanmaktadır. Belediyeye satış bedeli KDV dahil 93.800 Tl. olup fakat şebekenin zayıf ve düzensiz olması aşırı derecede kesintilere sebebiyet vermektedir.

İÇME SUYU TESİSLERİ DURUMU

Beldemizin içme suyu ihtiyacına cevap veren beldemiz imar sınırları içerisinde yer alan 30 Lt. / Sn. debiye sahip derin kuyulardan sağlanmaktadır.1960 yılında YSE tarafından açılmış olan kuyu tarafından karşılanmaktadır. Belediye tarafından YSE yaptırılan 600 M 3 &8216;lük depoya iletilerek beldeye içme suyu şebekesi yolu ile verilmektedir.